PSYCHOANALIZA I FILM WYKŁADY ZESTAW 1

240,00 zł

Wykłady skierowane są zarówno do osób zainteresowanych psychoanalitycznym myśleniem o człowieku i o kulturze, jak i tych, którzy chcą pogłębić własny warsztat w zakresie interpretowania filmów. Podczas wykładów omówię filmy znakomitych reżyserów, a także szereg zagadnień psychologicznych, psychoanalitycznych i psychopatologicznych, dla których filmy te są doskonałą ilustracją.

1. „Uczta Babette”, reż. Gabriel Axel

W tym odcinku dowiesz się między innymi czym zdrowa reakcja na utratę – żałoba, różni się od stanu chorobowego – melancholii, z jakiego powodu zdolność do jej przeżycia jest ważna i co może ją zaburzać, hamować albo uniemożliwiać. Film oparty na opowiadaniu Karen Blixen jest również świetną ilustracją obronnego procesu otorbienia traumy i możliwości jej poźniejszego przepracowania, nawet po wielu latach.

2. „Amores Perros”, reż. Alejandro Gonzales Iñarritu

Film złożony z trzech odrębnych, ale przenikających się wątków, których wspólnym mianownikiem są niespełnienia, utraty i pytanie o to jaki mamy wpływ na życie i jaką rolę w naszych planach i osobistych scenariuszach odgrywa przypadek. Podczas wykładu zapoznasz się również z manifestacjami dynamiki edypalnej w rodzeństwie, dowiesz się o psychoanalitycznych i uniwersalnych znaczeniach mitu o Kainie i Ablu i o funkcji i przejawach fantazji ratowniczych.

3. „Tam, gdzie rosną poziomki”, reż. Ingmar Bergman

Głównym wątkiem filmu i psychoanalitycznym tematem odcinka jest przemijanie i bilansowanie życia z refleksyjnym, czasami gorzkim rozpoznaniem własnych zaniedbań i pomyłek, błędów będących niemożliwą do uniknięcia konsekwencją narcystycznej struktury osobowości. Ingmar Bergman eksploruje ludzką psychikę w sposób podobny do badania psychoanalitycznego, odwołując się do wspomnień, treści snów i znaczenia mitów. W tym odcinku dowiesz się między innymi co można zobaczyć, kiedy film ogląda się „psychoanalitycznym okiem”, podobnie jak w analizie marzeń sennych, kiedy warstwa po warstwie są odkrywane kolejne znaczenia oglądanych treści.

4. „Blue Velvet”, reż. David Lynch

W tym odcinku dowiesz się jakie jest psychoanalityczne rozumienie perwersji, jaką pełni funkcję, jak powstaje i jakie są jej przyczyny. Obejrzysz opatrzone psychoanalitycznym komentarzem sceny ilustrujące uniwersalne nieświadome fantazje. Jest to również film ilustrujący proces dojrzewania, inicjacji i odkrywania kolejnych wymiarów i znaczeń ludzkiego doświadczenia, ukrytych za fasadą ładnego, ale fałszywego wizerunku zgodnego ze społecznymi oczekiwaniami. Usłyszysz również o znaczeniu obecności i postawy ojca w kształtowaniu osobowości dziecka, przede wszystkim chłopca jak i o różnych aspektach męskości i kobiecości.

5. „Psychoza”, reż. Alfred Hitchcock

Odcinek o tym, jaką funkcję pełnią thrillery i horrory w kontekście indywidualnym i społecznym, co widzów w nich przyciąga, jakie jest źródło przyjemności ich oglądania, dlaczego mogą być źródłem wytchnienia jak i sposobem na bezpieczne zaspokojenie trudnych do rozpoznania w sobie pragnień. Dowiesz się również z jakiego powodu film Alfreda Hitchcocka jest uznawany za przełomowy w historii kina i czym jest psychotyczna struktura osobowości.

6. „Okruchy dnia”, reż. James Ivory

Odcinek o tym, co jest obecne, ale niewypowiedziane, a skoro niewypowiedziane to jakby tego nie było. A jednak jest i powoduje konsekwencje. Miłość, chociaż obecna nigdy nie zostaje nazwana i pozostawia bohaterów w niespełnieniu, narodziny faszyzmu i coraz bardziej obecne okrucieństwo ludzi wobec innych ludzi również nie zostaje nazwane wprost i przynosi tragiczne, nieodwracalne konsekwencje. W tym odcinku dowiesz się jakie ryzyko jest wpisane w utożsamienie siebie z pełnioną rolą, jakie są konsekwencje sytuacji, w której na pierwszym miejscu są powinności, a to co płynie z serca jest uznawane za uwłaczające zawodowej godności, i o tym z jakiego powodu niektórzy ludzie wybierają posłuszeństwo nad możliwość życia w zgodzie z własnymi prawdami.

7. „Powrót”, reż. Andriej Zwiagincew

Odcinek o relacjach ojców i synów, z odniesieniem do mitów i symboli kultury, których wiele można odnaleźć w filmie i z których tak chętnie korzysta psychoanaliza. W wykładzie posłuchasz o tym, jaka jest rola ojca, z jednej strony niezbędnego nauczyciela wielu życiowych umiejętności, z drugiej strony agresora gotowego niszczyć swoje dzieci. Dowiesz się również skąd pochodzą, jak powstają i uwewnętrzniają się reguły, powinności i zakazy i jak w zależności od tego, czy źródłem energii do ich realizowania będą popędy życia czy siły niszczycielskie, będą one później pełnić funkcję wyposażającą w siłę i nadającą niezbędną strukturę czy być może będą służyć realizacji sadyzmu i agresji pod pretekstem egzekwowania „prawa”.

8. „Pachnidło: Historia mordercy”, reż. Tom Tykwer

Odcinek o filmie fabularnie ilustrującym historię życia seryjnego mordercy, a z psychoanalitycznego punktu widzenia dającym dostęp do spotkania z autystycznym stanem umysłu i innym niż typowy dla większości ludzi sposobem spostrzegania rzeczywistości. To również opowieść o pragnieniu miłości i konsekwencjach niemożności jego spełnienia, o nieodwracalności skutków wczesnych deprywacji i traum. W tym odcinku dowiesz się również o zjawiskach autystycznych, które mogą występować u osób neurotycznych, których istotą jest doświadczenie sensoryczne bez możliwości tworzenia znaczeń, symboli i powstawania myśli.

9. „Birdman, czyli (Nieoczekiwane pożytki z niewiedzy)”, reż. Alejandro Gomzalez Iñarritu

Odcinek o przenikaniu się iluzji i rzeczywistości, o trudnościach w odróżnianiu własnych marzeń od realnych możliwości, o narcyzmie, a przede wszystkim o jego elemencie jakim jest „idealne ja” i o tym, czym różni się ono od „ideału ja”, innymi słowy o tym, czym różni się miłość do samego siebie od zdolności do kochania innych. W tym odcinku usłyszysz również komentarz do procesów bilansowania życia, mierzenia się z pytaniem, czy dokonało się czegoś prawdziwie wartościowego, czy może to, co wydawało się błyszczeć nieśmiertelnym splendorem gwiazdorstwa okazało się jedynie pustą wydmuszką. Temat tyleż filmowy, co uniwersalnie ludzki, opowiedziany w mistrzowski sposób, który dał jego twórcom kilkadziesiąt nagród przyznanych na najwiekszych festiwalach filmowych i zdecydowanie zasługuje na naszą uwagę – jest świetnym źródłem psychologicznej wiedzy i doskonałą ilustracją wielu psychoanalitycznych pojęć.

10. „Czas apokalipsy”, reż. Fancis Ford Coppola

W tym odcinku jeden z najważniejszych filmów w historii kina posłużył jako ilustracja do opisania destrukcyjnego narcyzmu i skomentowania nieusuwalnej ludzkiej skłonności do zabijania i niszczenia. Dowiesz się jak psychoanalitycznie można rozumieć traumę i stres pourazowy, czym jest terror, nie tylko ten zewnętrzny, ale również obecny jako niekorzystny i niszczycielski stan umysłu, szczególnie niebezpieczny, kiedy zaczyna być idealizowany jako przejaw siły, czasami z aroganckim przekonaniem o własnej wszechmocy.